Ἡ Παναγία στὴν Κρήτη…

«Γιὰ τὸ χατήρι τοῦ βασιλικοῦ ποτίζεται κι ἡ γλάστρα»,
λέει μία ὄμορφη Κρητικὴ παροιμία.
Καὶ ὁ βασιλικὸς βλαστὸς τῶν Οὐρανῶν, ὁ Χριστός, ποὺ
ἐνσαρκώθηκε «ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρ-
θένου», ἔδωσε ἀπὸ τὴ θεία Του ὑπόσταση μιὰ ἀκτίνα
θεϊκῆς φεγγοβολῆς στὴν Πάναγνη Μητέρα Του, τὴ
Μαρία καὶ κατέστησε τ’ ὄνομά Της ἱερὸ καὶ ὑπερύμνητο
ἀνάμεσα στὶς γενιὲς τῶν ἀνθρώπων.
Καὶ ἡ Κρήτη, ποὺ ἀπὸ τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς
πῆρε στὰ Ἱεροσόλυμα τὸ βάπτισμά της στὴ χριστιανικὴ
πίστη, πῆρε σιγὰ-σιγὰ καὶ ὅλη τὴν τιμή, ποὺ ἡ πρώτη
Ἐκκλησία καὶ Θεολογία τῆς Ἀνατολῆς ἑτοιμάσανε γιὰ τὴ
Μαρία. Τἄκλεισε στὴν καρδιά της καὶ τἄκανε σεβασμό,
εὐγνωμοσύνη καὶ ἀληθινὴ λατρεία γιὰ τὴ μεγαλύτερη καὶ
ἐνδοξότερη γυναίκα τῆς χριστιανικῆς ἱστορίας καὶ μαζὶ τὰ
μεταμόρφωσε σὲ εὐσέβεια κι ἐλπίδα γιὰ τὴ ζωὴ καὶ τὴν πο-
λυβασανισμένη μοίρα της.
Πολλὰ χωριὰ καὶ τόποι, πλαγιὲς καὶ λαγκαδιὲς τῆς
Κρήτης ἔχουνε τ’ ὄνομα τῆς Παναγίας, ὅλα σημαδεμένα
ἀπὸ μοναστήρια κι ἐκκλησίες τῆς χάρης Της καὶ ἀπὸ θαύ-
ματα καὶ συναπαντήματά Της.
Ἐδῶ, ἡ Κυρὰ Γωνιά, ἡ Παναγία ἡ Θυμιανή, ἡ Κυρὰ Κα-
λυβιανὴ καὶ τόσα ἄλλα ἱερὰ ὀνόματα, ποὺ ἡμερώνουνε
βουνὰ καὶ κάμπους μὲ τὸ γλυκύτατο ὄνομα τῆς Μεγάλης
Μάνας. Πανάρχαια μισοκαμένα εἰκονίσματα κι ἀριστουρ-
γήματα Βυζαντινῆς τοιχογραφίας σὲ γκρεμισμένες ἐκκλη-
σιὲς παρασταίνουνε τὴ Μεγαλόχαρη στὶς μεγάλες στιγμὲς
τῆς ζωῆς της, Εἰσόδια, Εὐαγγελισμός, Κοίμηση, Πλατυ-
τέρα, Γαλακτοτροφοῦσα καὶ μαρτυροῦνε τὴ βαθιὰ πίστη
στὴν Πανσέβαστη Μητέρα τοῦ Θεοῦ.
Καὶ τ’ ὄνομα τῆς Μαρίας εἶναι πολυσύχναστο στὰ ὀνό-
ματα τῶν γυναικῶν τῆς Κρήτης, Δέσποινα, Βαγγελιώ, Πα-
ναγιωτίτσα, Μαριγώ καὶ Μαρία, προπάντων Μαρίες
γεμίζουνε τὸ βαπτιστικὸ συναξάρι τῶν γυναικῶν τοῦ νη-
σιοῦ μας καὶ δείχνουνε, πόσο βαθιὰ μέσα στὴν ψυχὴ τοῦ
λαοῦ μας στάθηκε ἡ τιμὴ καὶ ἡ ἀγάπη τῆς Παναγίας καὶ
πόσο τὸ τετιμημένο ὄνομά Της ἐλάμπρυνε φτωχὲς ἀνθρώ-
πινες ὑπάρξεις.
Ὅμως καὶ πέρα ἀπὸ τὴ στενὴ λατρευτικὴ χρήση, τ’
ὄνομα τῆς Μαρίας μπῆκε πλατύτερα στὴ ζωὴ καὶ στὴν
καρδιὰ τοῦ χριστιανικοῦ λαοῦ μας κι ἔγινε ὅρκος κι ἐπί-
κληση στὴ χαρὰ καὶ στὸν πόνο του.
«Μαρία λὲν τὴν Παναγιά, Μαρία λὲν καὶ σένα
κι ἂν ἀρνηθῶ τσῆ Παναγιᾶς θὰ σ’ ἀρνηθῶ καὶ σένα»
τραγουδούσανε στὶς μαντινάδες τους οἱ λεβέντες τοῦ νη-
σιοῦ κι ἔδιναν σιγουριὰ καὶ ἱερότητα στὸ μεγάλο αἴσθημα
τῆς ἀληθινῆς ἀγάπης. Καὶ πάλι σ’ ὅλες τὶς στιγμές, ποὺ τὸ
κακό, ἀπότομο κι ἀναπάντεχο ἐρχότανε νὰ χτυπήσει τὴν
πόρτα καὶ τὴν καρδιὰ τῶν ἀνθρώπων, ὅλοι πρῶτα φωνά-
ζανε τὴ Μαρία, Παναγ ία μου ! καὶ τὴν καλοῦσαν
βοηθὸ καὶ στήριγμά τους.
Ἡ σεμνὴ κεχαριτωμένη κόρη τῆς Ναζαρὲτ ἔδωσε τὸ
παράδειγμα καὶ τὸ ἰδανικὸ ὑπόδειγμα στὶς νέες κοπέλες
ἀναρίθμητων γενεῶν καὶ παιδαγώγησε ἔτσι σὲ δύσκολους
καὶ βάρβαρους καιροὺς τὰ ἤθη τῆς γυναίκας. Καὶ πάλι ἡ
τεθλιμμένη Μάνα τοῦ Σταυροῦ, (ἢ Mater Dolorosa), στά-
θηκε παρηγοριὰ κι ἐλπίδα γιὰ τὶς χαροκαμένες μάνες τοῦ
νησιοῦ, κάθε φορά, ποὺ ἡ πανούκλα, ὁ πόλεμος καὶ οἱ ξε-
σηκωμοὶ ρημάζανε τὸν τόπο.
Γεμάτη εἶναι ἀκόμα ἡ Κρήτη ἀπὸ ἐκκλησίες. Πανηγύρια
καὶ προσκυνήματα τῆς Παναγίας καὶ στὰ προσκυνήματα
αὐτὰ ἡ Κρήτη πρόσφερε λάδι, κερί, ἀσήμι καὶ χρυσάφι. Καὶ
στὰ προσκυνήματα αὐτὰ ἡ Δέσποινα τοῦ Κόσμου στάθηκε
κι ἄκουσε τὴν καρδιὰ καὶ τὸν καημὸ τῆς Κρήτης. Χρυσὲς
ἁλυσίδες, δακτυλίδια, σκουλαρίκια, ἀσημωτὲς καρδιὲς κι
ἄλλα πολύτιμα ἀφιερώματα κρέμονται πάνω στὰ παλαιϊκὰ
εἰκονίσματα τῆς Παναγίας, ταμένα καὶ ἀφιερωμένα ἀπὸ
τὸν πόνο καὶ τὴν εὐγνωμοσύνη τῆς Κρήτης σὲ Κείνη, ποὺ
εἶναι ἡ ἀκαταίσχυντη προστασία τῶν Χριστιανῶν. Καὶ
μαζὶ μ’ αὐτὰ τὰ ὁρατὰ σημάδια τῆς Πίστης καὶ τῆς προσ-
δοκίας, καημοί, πόθοι καὶ πόνοι, δάκρυα καὶ γονατίσματα,
κλάματα καὶ μοιρολόγια, εὐχές, ὄνειρα, λαχτάρες καὶ νο-
σταλγίες ἀπὸ εὐτυχισμένους καὶ δυστυχεῖς, ἀπὸ καθαροὺς
καὶ χυδαίους μπροστὰ στὸ εἰκόνισμα τῆς Μεγαλόχαρης.
Ἡ εὐαίσθητη καὶ πολυπληγωμένη καρδιὰ τῆς Κρήτης στὰ
πόδια τῆς μεγάλης Μάνας.
Καὶ ἡ Δέσποινα τοῦ Κόσμου τὰ δέχεται ὅλα, τ’ ἀκούει
ὅλα καὶ δίνει αὐτό, ποὺ χρειάζεται ὁ ἄνθρωπος. Τὸ κου-
ράγιο, τὴν ἐλπίδα, τὴ γαλήνη καὶ τὴ συγγνώμη. Χιλιάδες
χρόνια, χιλιάδες πρόσωπα, ἀμέτρητες ὑπάρξεις προσφέ-
ρανε τὴν εὐλάβειά τους στὴ Μαρία καὶ πήρανε φῶς καὶ
γλυκασμὸ στὴ μοίρα τους. Ποιὸς μπορεῖ νὰ μετρήσει τὴν
ἄμμο καὶ τ’ ἄστρα; Ποιὸς μπορεῖ νὰ λογαριάσει τοὺς πό-
νους καὶ τὶς λαχτάρες τῶν ἀνθρώπων; Ποιὸς μπορεῖ νὰ
μαζέψει, ἂς ποῦμε ἔτσι, σ’ ἕνα ἰατρικὸ δελτίο τὰ τραύματα
καὶ τὰ ἰάματα, νὰ λογαριάσει προπάντων ἐκείνη τὴν
ἀστάθμητη ὑπερκόσμια παρηγοριά, ποὺ ἔδωσε καὶ δίνει ἡ
Μεγαλόχαρη σ’ ὅλο τὸν κόσμο βέβαια, μὰ κι ἐδῶ στὴν
Κρήτη μας.
«Αἱ γενεαὶ πᾶσαι μακαρίζομέν σε τὴν μόνην Θεοτό-
κον…»
Δέσποινα τοῦ Κόσμου, οἱ γενιὲς τῶν αἰώνων σὲ ὕμνη-
σαν καὶ οἱ γενιὲς τῶν ἀνθρώπων θὰ σὲ ὑμνοῦνε στὸν
αἰώνα.
Ἀπόστολοι ἐκ περάτων, Ταξιαρχίες Ἀγγέλων, Σύνοδοι
Πατέρων Ἁγίων, Θεολόγοι καὶ Μύστες, Παρθένες καὶ
Ἐρημίτες θὰ Σὲ προσφωνοῦν Κεχαριτωμένη, θὰ Σὲ ὀνο-
μάζουν Θεοτόκο, θὰ Σοῦ ψάλλουν Χαιρετισμοὺς καὶ Ἀκά-
θιστους καὶ θὰ Σοῦ ἀφιερώνουν τὴ ζωὴ καὶ τὴν Παρθενία
τους.
Καὶ μεῖς ἀπὸ ἐδῶ, ἀπὸ τὴν Κρήτη, δὲ θὰ πάψουμε ποτὲ
νὰ τιμᾶμε τ’ ὄνομα καὶ τὴ χάρη Σου καὶ δὲ θὰ κουραστοῦμε
νὰ Σοῦ κτίζουμε ἐκκλησίες καὶ μοναστήρια. Ἀπὸ τὶς Χρυ-
σοσκαλίτισσες καὶ τὶς Ὁδηγήτριές μας, ἀπὸ τίς, Βαγγελί-
στρες καὶ τὶς Κυράδες τῶν βουνῶν καὶ τῶν χωριῶν τῆς
Κρήτης, θὰ Σοὺ στέλνουμε, ὦ Δέσποινα τοῦ κόσμου, τὸ
τάξιμο καὶ τὴν εὐγνωμοσύνη μας, τὴ μυστικὴ ἱκεσία καὶ
τὸ γοερὸ πόνο μας. Θὰ βαπτίζουμε τὰ παιδιά μας στ’
ὄνομά Σου, θὰ δείχνουμε τὴ σεμνὴ μορφή Σου στὶς κόρες
καὶ τὶς μητέρες μας, θὰ Σ’ ἔχουμε ὑπέρμαχο Στρατηγὸ σ’
ὅλες τὶς μάχες τῶν βαρβάρων καὶ στερνὰ στὸ ξυλοκρέβ-
βατο καὶ στὴ μεγάλη κρίση, Σὺ θἆσαι ἡ Μεσίτρια καὶ ἡ κα-
ταφυγή μας.
Καὶ δὲ φοβᾶσαι ἀπὸ τὸ χαλασμὸ τοῦ χρόνου καὶ τῆς
ἐποχῆς, ὦ Δέσποινα Μαρία. Ἡ νεοειδωλολατρεία τῶν
καιρῶν μας θὰ πληθαίνει ἴσως γιὰ ἀρκετὰ ἀκόμη χρόνια
τὴ σύγχυση καὶ θὰ λερώνει τὸν ἄνθρωπο. Ἡ γυναίκα προ-
πάντων, ποὺ στάθηκες γι’ αὐτὴν τὸ μεγάλο καύχημα καὶ
τὸ ὑπέροχο πρότυπο, θὰ ταλαιπωρηθεῖ περισσότερο ἀπὸ
τούτη τὴ σύγχυση. Θὰ ξεκλίνει ἀπὸ τὴν ἀληθινὴ μοίρα της
καὶ θὰ γίνει πάλι τὸ μεγάλο θύμα σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς τραγικό-
τερες στιγμὲς τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας.
Ὅμως, Ἐσύ, θὰ ἀκτινοβολεῖς, Παρθένα καὶ Βασίλισσα
τῶν Ἀγγέλων, μέσα στὴν αἰώνια δόξα τοῦ Θεοῦ καὶ μέσα
στὴν καθαρὴ εὐγνωμοσύνη τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. Θ’
ἀκτινοβολεῖς καὶ θὰ περιμένεις καὶ μακάριοι, ὅσοι θὰ πε-

ριμένουμε μαζί Σου…

Αφήστε μια απάντηση